กำลังโหลด…

Juslume · ระบบจัดทำเอกสารคดี

พระราชบัญญัติจัดระเบียบทรัพย์สินพระมหากษัตริย์ พ.ศ. 2561

พระราชบัญญัติใช้บังคับพ.ศ. 2561มีผล 22 มิถุนายน 2568

ย้อนกลับ

วันที่ประกาศ3 พฤศจิกายน 2561

จำนวนมาตราหลัก (ไม่รวมมาตราแทรก)12 มาตรา

ค้นหามาตราพิมพ์เลขมาตรา เช่น 288, 288/1 หรือข้อความในตัวบท

อ่าน 🔒 เขียน / ไฮไลท์

พระราชบัญญัติ

จัดระเบียบทรัพย์สินพระมหากษัตริย์

พ.ศ. ๒๕๖๑

สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร

ให้ไว้ ณ วันที่ ๒ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๑

เป็นปีที่ ๓ ในรัชกาลปัจจุบัน

สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร มีพระราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้

ประกาศว่า

โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยการจัดระเบียบทรัพย์สินฝ่ายพระมหากษัตริย์

จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของสภา

นิติบัญญัติแห่งชาติทำหน้าที่รัฐสภา ดังต่อไปนี้

มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า “พระราชบัญญัติจัดระเบียบทรัพย์สินพระมหากษัตริย์ พ.ศ

. ๒๕๖๑”

มาตรา ๒ พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้น

ไป

มาตรา ๓ ให้ยกเลิกพระราชบัญญัติจัดระเบียบทรัพย์สินฝ่ายพระมหากษัตริย์ พ.ศ. ๒๕๖๐

มาตรา ๔ ในพระราชบัญญัตินี้

“ทรัพย์สินพระมหากษัตริย์” หมายความว่า ทรัพย์สินในพระองค์และทรัพย์สินในพระมหา

กษัตริย์

“ทรัพย์สินในพระองค์” หมายความว่า ทรัพย์สินที่เป็นของพระมหากษัตริย์อยู่แล้วก่อนเสด็จขึ้น

ครองราชสมบัติ ทรัพย์สินที่รัฐทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวาย และทรัพย์สินที่ทรงได้มาไม่ว่าในทางใดและเวลา

ใดอันเป็นการส่วนพระองค์ ทั้งนี้ รวมถึงดอกผลที่เกิดจากบรรดาทรัพย์สินเช่นว่านั้นด้วย

“ทรัพย์สินในพระมหากษัตริย์” หมายความว่า ทรัพย์สินพระมหากษัตริย์นอกจากทรัพย์สินใน

พระองค์

มาตรา ๕ การใดที่มีผลทำให้สิ้นสุดการเป็นทรัพย์สินพระมหากษัตริย์จะกระทำมิได้ เว้นแต่จะ

ได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาตแล้ว

ในกรณีที่มีปัญหาว่าทรัพย์สินใดเป็นทรัพย์สินพระมหากษัตริย์ตามโบราณราชประเพณี ให้เป็น

ไปตามพระบรมราชวินิจฉัย

มาตรา ๖ การจัดการ การดูแลรักษา การจัดหาผลประโยชน์ และการดำเนินการอื่นใดอันเกี่ยว

กับทรัพย์สินพระมหากษัตริย์ให้เป็นไปตามพระราชอัธยาศัย เพื่อการนี้ พระมหากษัตริย์จะทรงมอบหมาย

ให้สำนักงานพระคลังข้างที่ บุคคลใด หรือหน่วยงานใดเป็นผู้จัดการทรัพย์สินพระมหากษัตริย์ สำหรับ

ทรัพย์สินใดภายใต้เงื่อนไขอย่างใดก็ได้

เมื่อได้ทรงมอบหมายให้สำนักงานพระคลังข้างที่ บุคคลใด หรือหน่วยงานใดเป็นผู้จัดการ

ทรัพย์สินพระมหากษัตริย์สำหรับทรัพย์สินใดแล้ว ให้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา

ในกรณีทั้งปวงเกี่ยวกับทรัพย์สินพระมหากษัตริย์ ห้ามมิให้ระบุพระปรมาภิไธยหรือข้อความใด

อันแสดงหรืออนุมานได้ว่าพระมหากษัตริย์เป็นคู่กรณีหรือคู่ความ ให้ระบุเพียงชื่อผู้ได้รับการมอบหมายดัง

กล่าวแล้ว และในกรณีที่ทรงมอบหมายให้บุคคลหรือหน่วยงานอื่นใดที่มิใช่สำนักงานพระคลังข้างที่เป็นผู้

จัดการ ให้ต่อท้ายด้วยคำว่า “ผู้จัดการทรัพย์สินในพระองค์” หรือ “ผู้จัดการทรัพย์สินในพระมหากษัตริย์”

แล้วแต่กรณี สำหรับทรัพย์สินพระมหากษัตริย์ที่สำนักงานพระคลังข้างที่มีหน้าที่เป็นผู้จัดการ ให้สำนักงาน

พระคลังข้างที่เป็นคู่กรณีหรือคู่ความ

มาตรา ๗ ให้มีสำนักงานพระคลังข้างที่ มีฐานะเป็นนิติบุคคล เป็นหน่วยงานในพระมหากษัตริย์

มีหน้าที่จัดการ ดูแลรักษา จัดหาผลประโยชน์ และดำเนินการอื่นใดอันเกี่ยวกับทรัพย์สินพระมหากษัตริย์

ตามที่จะทรงมอบหมาย

ทรัพย์สินพระมหากษัตริย์ที่ยังมิได้ทรงมอบหมายให้บุคคลใดหรือหน่วยงานใดเป็นผู้จัดการ

ทรัพย์สินพระมหากษัตริย์นั้น ให้สำนักงานพระคลังข้างที่มีหน้าที่ดำเนินการตามวรรคหนึ่ง เว้นแต่จะมี

พระบรมราชวินิจฉัยเป็นอย่างอื่น

มาตรา ๘ ในสำนักงานพระคลังข้างที่ ให้มีคณะกรรมการคณะหนึ่งเรียกว่า “คณะกรรมการ

พระคลังข้างที่” ประกอบด้วย ประธานกรรมการและกรรมการอื่นซึ่งพระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งตามพระ

ราชอัธยาศัย และในจำนวนนี้จะได้ทรงแต่งตั้งกรรมการพระคลังข้างที่คนหนึ่งเป็นผู้อำนวยการพระคลังข้าง

ที่ ทำหน้าที่กรรมการและเลขานุการ

การพ้นจากตำแหน่งกรรมการพระคลังข้างที่ และผู้อำนวยการพระคลังข้างที่ ให้เป็นไปตามพระ

ราชอัธยาศัย

คณะกรรมการพระคลังข้างที่มีอำนาจหน้าที่ดูแลโดยทั่วไปซึ่งกิจการของสำนักงานพระคลังข้าง

ที่ ในการนี้ ให้มีอำนาจออกระเบียบเกี่ยวกับการบริหารกิจการและการบริหารงานบุคคลของสำนักงานพระ

คลังข้างที่ ทั้งนี้ เพื่อให้เป็นไปตามพระราชประสงค์

ผู้อำนวยการพระคลังข้างที่มีอำนาจหน้าที่บริหารกิจการสำนักงานพระคลังข้างที่ให้เป็นไปตาม

ระเบียบของคณะกรรมการพระคลังข้างที่และที่คณะกรรมการพระคลังข้างที่กำหนด และเป็นผู้แทนของ

สำนักงานพระคลังข้างที่ในกิจการที่เกี่ยวกับบุคคลภายนอก

รายได้จากทรัพย์สินพระมหากษัตริย์ ให้สำนักงานพระคลังข้างที่นำไปจ่ายหรือลงทุนได้ ทั้งนี้

ตามที่ได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาตแล้ว ส่วนที่เหลือจะจำหน่ายหรือใช้สอยได้ก็แต่โดยพระมหา

กษัตริย์ตามพระราชอัธยาศัย

มาตรา ๙ ทรัพย์สินพระมหากษัตริย์จะต้องเสียภาษีอากร หรือได้รับยกเว้นภาษีอากร ย่อมเป็น

ไปตามกฎหมายว่าด้วยการนั้น

มาตรา ๑๐ ให้ทรัพย์สินส่วนพระองค์ตามพระราชบัญญัติจัดระเบียบทรัพย์สินฝ่ายพระมหา

กษัตริย์ พ.ศ. ๒๕๖๐ ที่มีอยู่ในวันก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ เป็นทรัพย์สินในพระองค์ตามพระราช

บัญญัตินี้

ให้ทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ตามพระราชบัญญัติจัดระเบียบทรัพย์สินฝ่ายพระมหากษัตริย์

พ.ศ. ๒๕๖๐ ที่มีอยู่ในวันก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ เป็นทรัพย์สินในพระมหากษัตริย์ตามพระราช

บัญญัตินี้

ให้บุคคล หน่วยงาน หรือสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ที่พระมหากษัตริย์ได้ทรงมอบ

หมายให้จัดการทรัพย์สินฝ่ายพระมหากษัตริย์ใดตามพระราชบัญญัติจัดระเบียบทรัพย์สินฝ่ายพระมหา

กษัตริย์ พ.ศ. ๒๕๖๐ อยู่ในวันก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ ยังคงมีอำนาจจัดการทรัพย์สินพระมหา

กษัตริย์นั้นตามที่ได้ทรงมอบหมายต่อไป จนกว่าจะมีพระบรมราชวินิจฉัยเป็นอย่างอื่น

มาตรา ๑๑ ให้สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ตามพระราชบัญญัติจัดระเบียบ

ทรัพย์สินฝ่ายพระมหากษัตริย์ พ.ศ. ๒๕๖๐ เป็นสำนักงานพระคลังข้างที่ตามพระราชบัญญัตินี้

ให้คณะกรรมการทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์และผู้อำนวยการทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์

ตามพระราชบัญญัติจัดระเบียบทรัพย์สินฝ่ายพระมหากษัตริย์ พ.ศ. ๒๕๖๐ ที่ดำรงตำแหน่งอยู่ในวันก่อน

วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ เป็นคณะกรรมการพระคลังข้างที่และผู้อำนวยการพระคลังข้างที่ แล้วแต่

กรณี ตามพระราชบัญญัตินี้

ให้โอนบรรดากิจการ ทรัพย์สิน สิทธิ หน้าที่ ความผูกพัน และพนักงานและลูกจ้างของ

สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ตามพระราชบัญญัติจัดระเบียบทรัพย์สินฝ่ายพระมหากษัตริย์ พ.ศ.

๒๕๖๐ ที่มีอยู่ในวันก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ มาเป็นของสำนักงานพระคลังข้างที่ตามพระราช

บัญญัตินี้

มาตรา ๑๒ ให้นายกรัฐมนตรีรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้

ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี

หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุง

การจัดระเบียบทรัพย์สินฝ่ายพระมหากษัตริย์ให้เหมาะสมแก่การบริหารจัดการยิ่งขึ้น โดยถวายเป็นพระ

ราชอำนาจในการจัดการทรัพย์สินพระมหากษัตริย์ให้เป็นไปตามพระราชอัธยาศัย เพื่อให้การใช้ประโยชน์

ทรัพย์สินนั้นเป็นไปโดยเหมาะสมตามที่จะทรงมีพระบรมราชวินิจฉัยตามโบราณราชประเพณี จึงจำเป็นต้อง

ตราพระราชบัญญัตินี้

พระราชบัญญัติจัดระเบียบทรัพย์สินพระมหากษัตริย์ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๘

ไป

มาตรา ๓ ในพระราชบัญญัติจัดระเบียบทรัพย์สินพระมหากษัตริย์ พ.ศ. ๒๕๖๑ ให้แก้ไขคำว่า

“สำนักงานทรัพย์สินพระมหากษัตริย์” เป็นคำว่า “สำนักงานพระคลังข้างที่” คำว่า “คณะกรรมการ

ทรัพย์สินพระมหากษัตริย์” เป็นคำว่า “คณะกรรมการพระคลังข้างที่” คำว่า “กรรมการทรัพย์สินพระมหา

กษัตริย์” เป็นคำว่า “กรรมการพระคลังข้างที่” และคำว่า “ผู้อำนวยการทรัพย์สินพระมหากษัตริย์” เป็น

คำว่า “ผู้อำนวยการพระคลังข้างที่” ทุกแห่ง

มาตรา ๔ ให้บรรดากิจการทั้งปวงของสำนักงานทรัพย์สินพระมหากษัตริย์ตามพระราชบัญญัติ

จัดระเบียบทรัพย์สินพระมหากษัตริย์ พ.ศ. ๒๕๖๑ เป็นกิจการของสำนักงานพระคลังข้างที่ตามพระราช

บัญญัติจัดระเบียบทรัพย์สินพระมหากษัตริย์ พ.ศ. ๒๕๖๑ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัตินี้

บทบัญญัติแห่งกฎหมาย กฎ ข้อบังคับ ระเบียบ ประกาศ คำสั่ง รวมตลอดถึงเอกสารที่เกี่ยวกับ

นิติกรรมหรือสัญญา หรือเอกสารแสดงสิทธิ หน้าที่ และความผูกพันใด ๆ ที่อ้างถึง “สำนักงานทรัพย์สิน

พระมหากษัตริย์” “คณะกรรมการทรัพย์สินพระมหากษัตริย์” “กรรมการทรัพย์สินพระมหากษัตริย์” หรือ

“ผู้อำนวยการทรัพย์สินพระมหากษัตริย์” ให้ถือว่าบทบัญญัติแห่งกฎหมาย กฎ ข้อบังคับ ระเบียบ

ประกาศ คำสั่ง รวมตลอดถึงเอกสารที่เกี่ยวกับนิติกรรมหรือสัญญา หรือเอกสารแสดงสิทธิ หน้าที่ และ

ความผูกพันใด ๆ นั้นอ้างถึงและหมายถึง “สำนักงานพระคลังข้างที่” “คณะกรรมการพระคลังข้างที่” “

กรรมการพระคลังข้างที่” หรือ “ผู้อำนวยการพระคลังข้างที่” แล้วแต่กรณี

มาตรา ๕ ให้โอนบรรดากิจการ ทรัพย์สิน สิทธิ หน้าที่ และภาระผูกพันของสำนักพระราชวัง

เฉพาะส่วนของสำนักงานพระคลังข้างที่ ไปเป็นของสำนักงานพระคลังข้างที่ตามพระราชบัญญัติจัดระเบียบ

ทรัพย์สินพระมหากษัตริย์ พ.ศ. ๒๕๖๑ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัตินี้ ทั้งนี้ ตามที่เลขาธิการ

พระราชวังกำหนด

มาตรา ๖ ให้นายกรัฐมนตรีรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้

หมายเหตุ :-เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่พระคลังข้างที่เป็นหน่วย

งานที่มีภาระหน้าที่ในการดูแลจัดการพระราชทรัพย์ของพระมหากษัตริย์มาแต่โบราณกาล ซึ่งต่อมาได้มี

การจัดตั้งสำนักงานทรัพย์สินพระมหากษัตริย์เพื่อทำหน้าที่แทน เพื่อเป็นการสืบทอดประวัติความเป็นมาให้

สอดคล้องกับโบราณราชประเพณี จึงสมควรเปลี่ยนชื่อสำนักงานทรัพย์สินพระมหากษัตริย์เป็นสำนักงาน

พระคลังข้างที่ และสมควรรวมกิจการของสำนักพระราชวังเฉพาะในส่วนที่เกี่ยวกับสำนักงานพระคลังข้างที่

เดิมเข้ามาบริหารจัดการโดยสำนักงานพระคลังข้างที่ตามพระราชบัญญัตินี้ จึงจำเป็นต้องตราพระราช

บัญญัตินี้

แหล่งข้อมูลทางการ

แสดงเฉพาะรุ่นที่ผ่านการตรวจและเผยแพร่แล้ว ตัวบทนำมาจากระบบกลางทางกฎหมาย (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา) โปรดตรวจกับแหล่งที่มาก่อนอ้างอิงในงานจริง