มาตรา ๔ เหรียญพิทักษ์เสรีชน เป็นเหรียญทองแดงรมดำ รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสด้านละ ๒๓
มิลลิเมตร ย่อกลางทั้งสี่ด้าน ตัวเหรียญมุมบนห้อยกับแพรแถบ ด้านหน้าเหรียญตรงกลางมีรูปจักรมีสมอขัด
ในวงจักร ซ้ายขวาของจักรมีรูปปีกนกทับอยู่บนพระแสงดาบ เขนและโล่ ตอนบนเป็นรูปครุฑพ่าห์ ด้านหลัง
มีอักษรจารึกว่า “อสาธุ สาธุนา ชิเน” กับแพรแถบกว้าง ๓๔ มิลลิเมตร ลายริ้วจากบนลงล่างเป็นสีแดงขาว
สลับกัน ขอบทั้งสองข้างเป็นริ้วสีแดงรวม ๑๗ ริ้ว ข้างบนแถบมีเข็มโลหะจารึกอักษรว่า “พิทักษ์เสรีชน”
เหรียญพิทักษ์เสรีชน มี ๒ ชั้น ดังนี้
ชั้นที่ ๑ มีเครื่องหมายทำด้วยโลหะสีทอง เป็นรูปช่อชัยพฤกษ์ช่อเดียวติดกลางแพรแถบ
ถ้าผู้ได้รับพระราชทานเหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ ๑ ปฏิบัติการถึงขั้นที่จะได้รับพระราชทาน
เหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ ๑ อีก ก็จะได้รับพระราชทานเครื่องหมายเป็นรูปช่อชัยพฤกษ์ช่อเดียวติดเพิ่ม
กลางแพรแถบในทางดิ่งกับช่อชัยพฤกษ์เดิมทุกครั้ง
ชั้นที่ ๒ มีสองประเภท
ประเภทที่ ๑ มีเครื่องหมายทำด้วยโลหะสีทอง เป็นรูปขีดประกอบด้วยเปลวระเบิดติดกลางแพร
แถบ
ประเภทที่ ๒ ไม่มีเครื่องหมายติดแพรแถบ