กำลังโหลด…

Juslume · ระบบจัดทำเอกสารคดี

กฎกระทรวงการจัดการเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว พ.ศ. 2564

กฎกระทรวงใช้บังคับพ.ศ. 2564มีผล 3 พฤษภาคม 2564

ย้อนกลับ

วันที่ประกาศ3 พฤษภาคม 2564

จำนวนมาตราหลัก (ไม่รวมมาตราแทรก)0 มาตรา

ค้นหามาตราพิมพ์เลขมาตรา เช่น 288, 288/1 หรือข้อความในตัวบท

อ่าน 🔒 เขียน / ไฮไลท์

กฎกระทรวง

การจัดการเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว

พ.ศ. ๒๕๖๔

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ

พ.ศ. ๒๕๕๙ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๒

มาตรา ๘ (๑๖) และมาตรา ๘๗ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ พ.ศ. ๒๕๕๙

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม โดยคำแนะนำของคณะกรรมการ

พลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ ในกฎกระทรวงนี้

“การจัดการเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว” หมายความว่า การเก็บรักษาเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว

การส่งเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วให้แก่หน่วยงานของรัฐที่ทำหน้าที่เก็บรักษาเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว การ

ส่งเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วไปจัดการนอกราชอาณาจักร หรือการส่งเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วกลับคืนแก่

ประเทศผู้ขายหรือผู้ให้เช่าซึ่งเชื้อเพลิงนิวเคลียร์

“ภาวะวิกฤต” หมายความว่า ภาวะที่ปฏิกิริยาลูกโซ่แบ่งแยกนิวเคลียสสามารถสืบเนื่องอยู่ได้

โดยอัตราการเกิดนิวตรอนจากปฏิกิริยาเท่ากับอัตราการสูญเสียนิวตรอน

“ผู้รับใบอนุญาต” หมายความว่า ผู้รับใบอนุญาตดำเนินการสถานประกอบการทางนิวเคลียร์

ข้อ ๒ ผู้รับใบอนุญาตต้องเก็บรักษาเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วตามวิธีการที่ระบุไว้ในรายงาน

วิเคราะห์ความปลอดภัยของสถานประกอบการทางนิวเคลียร์ฉบับสมบูรณ์ซึ่งเป็นเงื่อนไขในใบอนุญาต

ดำเนินการสถานประกอบการทางนิวเคลียร์ เว้นแต่มีการส่งเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วไปดำเนินการตามข้อ

๑๑

การเก็บรักษาเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วตามวรรคหนึ่งสามารถดำเนินการได้สองวิธี ดังต่อไปนี้

(๑) การเก็บแบบเปียก โดยใช้น้ำในการระบายความร้อน

(๒) การเก็บแบบแห้ง โดยใช้อากาศในการระบายความร้อน

ข้อ ๓ การเก็บแบบเปียก ให้ผู้รับใบอนุญาตดำเนินการ ดังต่อไปนี้

(๑) นำเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วที่นำออกมาจากแกนเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ไปเก็บรักษาไว้ใน

สระน้ำที่อยู่ภายในอาคาร โดยมีลักษณะและวิธีการเก็บรักษา ดังต่อไปนี้

(ก) สระน้ำต้องมีขนาดและความลึกที่เพียงพอต่อการจำกัดปริมาณรังสีที่ปากขอบสระน้ำ

ให้มีค่าไม่เกิน ๐.๐๑ มิลลิซีเวิร์ตต่อชั่วโมง

(ข) ภายในสระน้ำต้องมีน้ำซึ่งมีสภาพทางเคมีและมีระบบกรองน้ำที่มีประสิทธิภาพที่ไม่

ทำให้เชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วและวัสดุอุปกรณ์อื่นที่สำคัญต่อความปลอดภัยเกิดการ

ผุกร่อนหรือเสื่อมสภาพ

(๒) จัดให้มีระบบระบายอากาศภายในอาคารเพื่อป้องกันการสะสมของก๊าซที่ติดไฟได้ในกรณีที่

เชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วนั้นมีการปลดปล่อยก๊าซที่ติดไฟได้

(๓) จัดให้มีระบบป้องกันและระงับอัคคีภัยที่มีประสิทธิภาพ

ผู้รับใบอนุญาตต้องดูแลรักษาและตรวจสอบระบบตาม (๒) และ (๓) ให้อยู่ในสภาพที่ใช้งานได้

ตลอดเวลา

ข้อ ๔ การเก็บแบบแห้ง ให้ผู้รับใบอนุญาตดำเนินการ ดังต่อไปนี้

(๑) เชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วที่จะนำมาเก็บแบบแห้งได้จะต้องผ่านการเก็บแบบเปียกตามข้อ ๓

มาแล้วเป็นเวลาอย่างน้อยห้าปี

(๒) นำเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วที่ผ่านการเก็บแบบเปียกไปเก็บไว้ในบรรจุภัณฑ์ที่สามารถเก็บ

รักษาเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วได้อย่างปลอดภัยเป็นเวลาอย่างน้อยยี่สิบปี ทั้งนี้ มาตรฐาน

ของบรรจุภัณฑ์ให้เป็นไปตามที่เลขาธิการประกาศกำหนด

(๓) ดูแลรักษาและตรวจสอบบรรจุภัณฑ์ให้อยู่ในสภาพที่สมบูรณ์อย่างสม่ำเสมอ

(๔) เก็บเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วในสถานที่ที่มีอากาศถ่ายเทและสามารถระบายความร้อนของ

เชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วได้ และตรวจสอบสิ่งเจือปนในอากาศและการสะสมของก๊าซต่าง ๆ

เช่น ก๊าซเฉื่อย หรือก๊าซที่ติดไฟได้ ในพื้นที่จัดเก็บเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วอย่างสม่ำเสมอ

ข้อ ๕ ผู้รับใบอนุญาตต้องป้องกันมิให้มีการเกิดภาวะวิกฤตในระหว่างการบรรจุ การเคลื่อนย้าย

และการเก็บรักษาเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว เพื่อควบคุมให้ตัวประกอบพหุคูณยังผล (keff) มีค่าไม่เกิน ๐.๙

โดยดำเนินการ ดังต่อไปนี้

(๑) คำนวณการจัดวางเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วให้มีความเหมาะสมและปลอดภัย

(๒) จัดให้มีสารหรือวัสดุดูดจับนิวตรอนที่มีประสิทธิภาพตลอดเวลาในการเก็บรักษาเชื้อเพลิง

นิวเคลียร์ใช้แล้วและอยู่ในสภาพที่ใช้งานได้ตลอดเวลา

(๓) จัดให้มีระบบอุปกรณ์ตรวจวัดการเปลี่ยนแปลงปริมาณนิวตรอนอย่างน้อยสองชุดที่ทำงาน

เป็นอิสระจากกัน

(๔) กำหนดส่วนเผื่อเพื่อความปลอดภัยในการออกแบบและติดตั้งเครื่องมือ เครื่องจักร และ

อุปกรณ์ต่าง ๆ ที่ใช้ในกระบวนการทุกอย่างที่เกี่ยวข้องกับเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว

(๕) ในกรณีการเก็บแบบแห้งต้องป้องกันไม่ให้มีสารหน่วงนิวตรอนในพื้นที่จัดเก็บเชื้อเพลิง

นิวเคลียร์ใช้แล้ว

ข้อ ๖ ผู้รับใบอนุญาตต้องจัดให้มีระบบสัญญาณเตือนภัยที่สามารถได้ยินหรือรับรู้ได้อย่างทั่วถึง

เพื่อตรวจจับการเกิดภาวะวิกฤตในพื้นที่ต่าง ๆ ที่มีการเก็บรักษาเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว และต้องมีการ

ทดสอบและตรวจสอบระบบดังกล่าวให้อยู่ในสภาพที่ใช้งานได้ตลอดเวลา

ข้อ ๗ เพื่อให้เกิดความปลอดภัยทางรังสีในกระบวนการเกี่ยวกับการจัดการเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้

แล้ว นอกจากการปฏิบัติตามกฎกระทรวงว่าด้วยความปลอดภัยทางรังสีแล้ว ผู้รับใบอนุญาตต้องดำเนินการ

ดังต่อไปนี้ด้วย

(๑) จัดให้มีระบบสัญญาณเตือนภัยเมื่อปริมาณรังสีในพื้นที่ที่มีบุคลากรปฏิบัติงานอยู่มีมากเกิน

กว่าขีดจำกัดปริมาณรังสีที่กำหนด

(๒) จัดให้มีระบบตรวจวัดนิวไคลด์กัมมันตรังสี และเครื่องมือที่สามารถตรวจวัดอุณหภูมิและ

อัตราการไหลของน้ำหรืออากาศ

(๓) จัดให้มีระบบสำรองไฟฟ้าในกรณีที่ไฟฟ้าดับหรือขัดข้อง เพื่อป้องกันมิให้อุปกรณ์หรือเครื่อง

มือที่ใช้ในการยึดจับ การบรรจุ การเคลื่อนย้าย หรือการเก็บรักษาเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว

เกิดการขัดข้องหรือไม่ทำงาน อันอาจเป็นเหตุให้เชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วเกิดการกระแทก

หรือได้รับการกระทบกระเทือน

(๔) ควบคุมการปลดปล่อยวัสดุกัมมันตรังสี โดยปริมาณวัสดุกัมมันตรังสีในน้ำหรืออากาศต้องมี

ปริมาณน้อยที่สุดเท่าที่จะน้อยได้ในช่วงเวลาที่เกิดอุบัติเหตุ

ระบบและเครื่องมือต่าง ๆ ตามวรรคหนึ่ง จะต้องมีการทดสอบและตรวจสอบตามรอบระยะ

เวลาเพื่อให้อยู่ในสภาพที่ใช้งานได้ตลอดเวลา

ข้อ ๘ ผู้รับใบอนุญาตต้องจัดให้มีระบบระบายความร้อนจากเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วที่เพิ่งนำ

ออกจากเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ และในกระบวนการบรรจุ การเคลื่อนย้าย และการเก็บรักษาเชื้อเพลิง

นิวเคลียร์ใช้แล้วอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อป้องกันไม่ให้อุณหภูมิที่เปลือกหุ้มเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วสูงเกิน

ไปจนทำให้เปลือกหุ้มนั้นเสื่อมสภาพลงจนเกิดการปริหรือแตก

ข้อ ๙ ระบบระบายความร้อนจากเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วในกรณีการเก็บแบบเปียกต้อง

สามารถใช้งานได้ตลอดเวลา โดยต้องออกแบบให้ระบบดังกล่าวมีระบบการทำงานสำรอง และอย่างน้อย

ต้องมีหนึ่งระบบที่มีหลักการทำงานต่างกัน ทั้งนี้ ระบบระบายความร้อนต้องสามารถทำงานได้แม้อุปกรณ์

หรือเครื่องจักรตัวใดตัวหนึ่งเกิดการชำรุดบกพร่อง

ระบบระบายความร้อนตามวรรคหนึ่งอาจใช้ระบบที่อาศัยแหล่งพลังงานในการทำงานหรือ

ระบบที่สามารถทำงานได้เองตามธรรมชาติก็ได้

ข้อ ๑๐ ระบบระบายความร้อนจากเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วในกรณีการเก็บแบบแห้งต้อง

สามารถใช้งานได้ตลอดเวลา โดยจะใช้ระบบที่อาศัยแหล่งพลังงานในการทำงานหรือระบบที่สามารถทำงาน

ได้เองตามธรรมชาติเพียงระบบใดระบบหนึ่งก็ได้ หากพิสูจน์ได้ว่าระบบระบายความร้อนจากเชื้อเพลิง

นิวเคลียร์ใช้แล้วดังกล่าวสามารถระบายความร้อนที่เกิดขึ้นจากเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วได้อย่างมี

ประสิทธิภาพ

ข้อ ๑๑ ในระหว่างดำเนินการสถานประกอบการทางนิวเคลียร์ หากผู้รับใบอนุญาตไม่ประสงค์

จะเก็บรักษาเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วในสถานประกอบการทางนิวเคลียร์ของตน ให้ดำเนินการอย่างหนึ่ง

อย่างใด ดังต่อไปนี้

(๑) ส่งเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วให้แก่หน่วยงานของรัฐที่ทำหน้าที่เก็บรักษาเชื้อเพลิงนิวเคลียร์

ใช้แล้ว

(๒) ส่งเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วไปจัดการนอกราชอาณาจักร

(๓) ส่งเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วกลับคืนแก่ประเทศผู้ขายหรือผู้ให้เช่าซึ่งเชื้อเพลิงนิวเคลียร์

ข้อ ๑๒ ก่อนการดำเนินการตามข้อ ๑๑ ต้องมีสัญญาระหว่างผู้รับใบอนุญาตกับหน่วยงานของ

รัฐที่ทำหน้าที่เก็บรักษาเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว ผู้ให้บริการจัดการเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วนอกราช

อาณาจักร หรือผู้ขายหรือผู้ให้เช่าซึ่งเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ แล้วแต่กรณี

สัญญาตามวรรคหนึ่งอย่างน้อยต้องมีรายละเอียด ดังต่อไปนี้

(๑) รหัสหมายเลขของเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วหรือสิ่งอื่นที่มีลักษณะคล้ายคลึงกันเพื่อให้

สามารถระบุถึงเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วนั้นได้

(๒) หน้าที่และความรับผิดชอบของคู่สัญญา

(๓) วันที่จะทำการส่งเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว

(๔) ข้อความที่ระบุถึงการจัดการกรรมสิทธิ์ในเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว รวมถึงวัสดุกัมมันตรังสี

และวัสดุนิวเคลียร์ที่เกิดขึ้นจากการแปรสภาพเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว เฉพาะกรณีที่ไม่ใช่

การเช่าเชื้อเพลิงนิวเคลียร์

ข้อ ๑๓ ผู้รับใบอนุญาตต้องส่งสำเนาสัญญาตามข้อ ๑๒ พร้อมทั้งแจ้งรายละเอียดดังต่อไปนี้

เป็นหนังสือต่อเลขาธิการล่วงหน้าไม่น้อยกว่าหนึ่งร้อยแปดสิบวันก่อนวันที่จะทำการส่งเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้

แล้วตามข้อ ๑๑

(๑) แบบและภาพเขียนแบบของเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว

(๒) วัสดุที่ใช้ประกอบขึ้นเป็นเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ ปริมาณวัสดุกัมมันตรังสีและวัสดุนิวเคลียร์ใน

เชื้อเพลิงนิวเคลียร์ก่อนเริ่มการใช้งาน หลังจากการเผาผลาญเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ และก่อน

การจัดส่งเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว

(๓) ประวัติการใช้งานของเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว เช่น วันแรกบรรจุและวันเลิกใช้งานในเครื่อง

ปฏิกรณ์นิวเคลียร์ การเผาผลาญเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ อัตรากำลังการเดินเครื่องปฏิกรณ์

นิวเคลียร์ และความร้อนจากการสลายตัว

(๔) รหัสหมายเลขของเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วหรือสิ่งอื่นที่มีลักษณะคล้ายคลึงกันเพื่อให้

สามารถระบุถึงเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วนั้นได้

(๕) สภาพการชำรุดบกพร่องของเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว ถ้ามี

ทั้งนี้ ในวันที่ทำการส่งเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว ให้ผู้รับใบอนุญาตแจ้งต่อเลขาธิการถึงการส่งอีก

ครั้งหนึ่งด้วย

ข้อ ๑๔ ผู้รับใบอนุญาตต้องดำเนินการส่งเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วทั้งหมดที่มีอยู่ในสถาน

ประกอบการทางนิวเคลียร์ให้แก่หน่วยงานของรัฐที่ทำหน้าที่เก็บรักษาเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว ส่งไป

จัดการนอกราชอาณาจักร หรือส่งกลับคืนแก่ประเทศผู้ขายหรือผู้ให้เช่าซึ่งเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว ก่อน

การเลิกดำเนินการสถานประกอบการทางนิวเคลียร์จะเสร็จสิ้นลง

ข้อ ๑๕ ในกรณีที่ผู้รับใบอนุญาตดำเนินการไม่ครบถ้วน ไม่ดำเนินการ หรือมีเหตุอื่นใดที่ทำให้

ผู้รับใบอนุญาตไม่สามารถดำเนินการตามข้อ ๑๔ ได้ ให้สำนักงานใช้หลักประกันของผู้รับใบอนุญาตในการ

ส่งเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วให้แก่หน่วยงานของรัฐที่ทำหน้าที่จัดการเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วตามหลัก

เกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวงที่ออกตามมาตรา ๖๙

ให้ไว้ ณ วันที่ ๒๐ เมษายน พ.ศ. ๒๕๖๔

เอนก เหล่าธรรมทัศน์

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม

หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๘ (๑๖) และ

มาตรา ๘๗ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ พ.ศ. ๒๕๕๙ บัญญัติให้รัฐมนตรี

ว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม โดยคำแนะนำของคณะกรรมการพลังงาน

นิวเคลียร์เพื่อสันติมีอำนาจออกกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ ขั้นตอน และวิธีการเก็บรักษาเชื้อเพลิง

นิวเคลียร์ใช้แล้ว การส่งเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วให้แก่หน่วยงานของรัฐ การส่งเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วไป

จัดการนอกราชอาณาจักร และการส่งเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วกลับคืนแก่ประเทศผู้ขายหรือผู้ให้เช่า เพื่อ

ให้ผู้รับใบอนุญาตดำเนินการสถานประกอบการทางนิวเคลียร์ที่ก่อให้เกิดเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วต้อง

ปฏิบัติตาม จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้

แหล่งข้อมูลทางการ

แสดงเฉพาะรุ่นที่ผ่านการตรวจและเผยแพร่แล้ว ตัวบทนำมาจากระบบกลางทางกฎหมาย (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา) โปรดตรวจกับแหล่งที่มาก่อนอ้างอิงในงานจริง