มาตรา ๓ ลักษณะแห่งเหรียญรัตนาภรณ์ตามพระราชบัญญัตินี้ให้มีอักษรพระบรมนามาภิไธย
อ.ป.ร. อยู่ในขอบวงกลมซึ่งมีรัศมีมีหูสำหรับร้อยแพรแถบข้างบน ทำด้วยทองคำ เงิน และเงินขัดเงายักเยื้อง
ไว้อย่างต่างกัน มีลำดับเป็น ๕ ชั้น ดังนี้
ชั้นที่ ๑ เรือนเงินประดับเพชรทั้งดวง หูทองคำ
ชั้นที่ ๒ อักษรพระบรมนามาภิไธยทองคำลงยาแดง ขอบเรือนเงินประดับเพชร หูทองคำ
ชั้นที่ ๓ อักษรพระบรมนามาภิไธยทองคำลงยาแดง ขอบเพชรสร่งเงิน หูทองคำ
ชั้นที่ ๔ อักษรพระบรมนามาภิไธยทองคำ ขอบเพชรสร่งเงิน หูเงิน กาไหล่ทอง
ชั้นที่ ๕ อักษรพระบรมนามาภิไธยเงิน ขอบเพชรสร่งเงิน หูเงิน กาไหล่ทอง
ให้มีแพรแถบพื้นสีเหลือง มีริ้วแดง ๒ ข้าง กว้าง ๒๓ มิลลิเมตร สอดร้อยหูเหมือนกันทั้ง ๕ ชั้น
สำหรับพระราชทานสตรีผูกเป็นรูปแมลงปอ
สำหรับพระราชทานบุรุษไม่ผูก ใช้กลัดอกเสื้อ
JUSLUME