ข้อ ๒๐ เครื่องชั่งที่แสดงค่าเองไม่ได้ต้องมีลักษณะดังต่อไปนี้
(๑) เครื่องชั่งที่มีส่วนแสดงสมดุลในลักษณะที่ใช้ตัวชี้สมดุล ๒ อันชี้ตรงกัน ตัวชี้สมดุลดังกล่าว
ต้องมีความหนาเท่ากัน และห่างกันไม่เกินความหนาของตัวชี้สมดุล เว้นแต่ในกรณีที่ตัวชี้
สมดุลหนาน้อยกว่า ๑ มิลลิเมตร ให้ห่างกันไม่เกิน ๑ มิลลิเมตร
(๒) ในกรณีที่เครื่องชั่งมีส่วนพิมพ์ค่า ส่วนพิมพ์ค่าจะพิมพ์ได้เฉพาะเมื่อแท่งเลื่อนหรือตุ้มเลื่อน
หรือกลไกที่ใช้เปลี่ยนน้ำหนักอยู่ในตำแหน่งที่สอดคล้องกับเลขจำนวนเต็มของช่องขั้นหมาย
มาตรา
(๓) คมมีด
(ก) คมมีดต้องทำให้ติดแน่นกับลีเวอร์
(ข) คมมีดต้องทำให้คม แข็ง และจดตลอดส่วนที่ต้องการให้ถูกกับคมมีดนั้น
(ค) ที่รองรับคมมีด ต้องทำให้เรียบเกลี้ยง และแข็งอย่างน้อยเท่ากับคมมีด
(ง) คมมีด และที่รองรับคมมีดต้องทำให้อยู่ในลักษณะที่เมื่อใส่ของลงบนส่วนรับน้ำหนัก
เท่ากับกึ่งหนึ่งของพิกัดกำลังสูงสุด เมื่อเลื่อนคมมีด หรือที่รองรับคมมีดไปในทิศทางที่
เหมาะสมต้องไม่ทำให้ความเที่ยงของเครื่องผิดไป
(จ) ในกรณีที่เครื่องชั่งมีที่กั้นเพื่อกันมิให้คมมีดเลื่อนไปทางความยาว ที่กั้นในส่วนที่อาจ
สัมผัสกับคมมีดต้องทำให้เรียบเกลี้ยง แข็งอย่างน้อยเท่ากับคมมีดและสัมผัสกับคมมีด
น้อยที่สุด
(๔) ขั้นหมายมาตรา
(ก) ขั้นหมายมาตราบนคันชั่ง ให้ทำให้ขีดหรือฟันเลื่อยอย่างใดอย่างหนึ่งหรือทั้งสองอย่าง
รวมกัน ขีดต้องมีระยะห่างเท่ากันและขนานกัน ฟันเลื่อยต้องตัดให้เรียบเท่ากันหมด
และเส้นที่ตัดเป็นฟันลงมาต้องมีระยะห่างเท่ากันและขนานกันทุกเส้น ถ้ามีทั้งขีดและ
ฟันเลื่อย ขีดต้องอยู่ให้ได้ลำดับกับฟันเลื่อย เพื่อแสดงอัตราของฟันเลื่อยอย่างชัดเจน
และถูกต้อง
(ข) ขั้นหมายมาตราและช่องว่างระหว่างขั้นหมายมาตราบนคันชั่งและบนที่บอกอัตราน้ำ
หนัก ต้องทำให้เห็นชัดเจน อ่านง่าย และมีลักษณะถาวร
(๕) คันชั่ง
(ก) คันชั่งที่ใช้ตุ้มเลื่อนที่ขั้นหมายมาตราใหญ่ทุกขั้นหมายมาตรา ต้องแสดงอัตราน้ำหนัก
ไว้
(ข) คันชั่งทุกคันต้องมีที่กั้นเพื่อกันมิให้ตุ้มเลื่อนเลื่อนเกินไปจากขั้นหมายมาตราที่ค่าศูนย์
(ค) ส่วนที่ติดปลายคันชั่งเพื่อกันมิให้ตุ้มเลื่อนเลื่อนหลุดไปจากคันชั่งต้องติดไว้ให้แน่นกับ
คันชั่งอย่างมั่นคง
(ง) คันชั่งต้องมีลักษณะที่เมื่อหกคันชั่งไปจนสุดเขตที่จะไปได้แล้ว คันชั่งนั้นต้องกลับเข้าที่
ได้เอง
(จ) ในเวลาอยู่สถานะปกติ คันชั่งต้องทำให้ได้ระดับ และถ้าแกว่งก็ต้องแกว่งได้ส่วนกันทั้ง
สองข้าง
(๖) ตุ้มเลื่อน
(ก) ตุ้มเลื่อนสำหรับใช้กับคันชั่งที่ขั้นหมายมาตราเป็นฟันเลื่อย ต้องทำให้มีที่จิกกับร่องฟัน
เพื่อให้ตุ้มเลื่อนอยู่ในตำแหน่งที่ถูกต้องและให้จิกเกาะอยู่แน่น
(ข) ตุ้มเลื่อนชนิดห้อย ส่วนที่สัมผัสกับคันชั่งต้องทำให้คม แข็ง และมีลักษณะที่ทำให้ตุ้ม
เลื่อนนั้นแกว่งได้ง่าย
(ค) ตุ้มเลื่อนต้องเลื่อนไปมาได้โดยสะดวกและไม่ทำให้ขั้นหมายมาตราและฟันเลื่อยบนคัน
ชั่งลบเลือน หรือสึกหรอได้ง่าย
(ง) ตุ้มเลื่อนต้องทำให้ไม่สามารถถอดแยกออกจากกันได้ง่าย และต้องไม่มีช่องบนตุ้มเลื่อน
(จ) ตุ้มเลื่อนต้องทำให้ไม่สามารถถอดจากคันชั่งได้ง่าย
(ฉ) ตุ้มเลื่อนและขอห้อยต้องทำให้อยู่กับเครื่องชั่งอย่างมั่นคง
(ช) ริมสำหรับบอกอัตราน้ำหนัก หรือที่ชี้อัตราน้ำหนักที่ตุ้มเลื่อนนั้น ต้องทำให้แหลมคม
และริมสำหรับบอกอัตราน้ำหนักต้องขนานกับขั้นหมายมาตราบนคันชั่ง
(๗) ตุ้มถ่วง
(ก) ตุ้มถ่วงทุกตุ้มที่ใช้กับเครื่องชั่งใด ต้องมีเครื่องหมายบนตุ้มที่จะแสดงให้เห็นได้ว่าเป็น
ตุ้มที่ใช้กับเครื่องชั่งนั้น เครื่องหมายนั้นต้องไม่ลบเลือนได้ง่ายและตุ้มนั้นต้องแสดงว่า
จะใช้แทนน้ำหนักเท่าใดไว้ด้วย
(ข) ตุ้มถ่วงนี้ต้องทำรูปให้ผิดไปจากตุ้มน้ำหนักธรรมดา
(๘) ตุ้มเลื่อนและตุ้มถ่วง ถ้ามีรูสำหรับเติมวัสดุ เพื่อให้ตุ้มตรงอัตรา ให้มีรูดังกล่าวได้เพียงรูเดียว
วัสดุที่ทำให้เที่ยงในตุ้มเลื่อนและตุ้มถ่วงต้องใส่ปิดให้แน่นติดอยู่กับที่เสมอ
(๙) เครื่องชั่งใดที่มีส่วนที่ทำให้เปลี่ยนทาง หรือกลับทางใช้ได้ ส่วนเหล่านั้นต้องมีลักษณะที่การ
เปลี่ยนหรือกลับนั้นไม่ทำให้ความเที่ยงของเครื่องชั่งเสียไป
(๑๐) เครื่องชั่งใดที่มีส่วนถอดได้ การถอดนั้นต้องไม่ทำให้ความเที่ยงของเครื่องผิดไป เว้นแต่เป็น
เครื่องชั่งชนิดที่ถ้าถอดส่วนใดออกแล้วจะใช้เครื่องนั้นชั่งของไม่ได้เลย
(๑๑) เครื่องชั่งใดที่มีส่วนที่ทำให้เครื่องเที่ยง ส่วนนั้นต้องติดแน่นอยู่ประจำที่และต้องไม่สามารถ
แก้ไขเปลี่ยนแปลงได้ง่าย
(๑๒) เครื่องชั่งแบบสองแขนเท่ากัน
(ก) เครื่องชั่งแบบสองแขนเท่ากัน คือ เครื่องที่มีคันชั่งยื่นออกไปจากฟัลครัมเท่ากันทั้งสอง
ข้าง และถาดชั่งทั้งสองห้อยอยู่ใต้คันชั่ง
(ข) สายห้อยถาดชั่งของเครื่องชั่งแบบนี้ ต้องทำด้วยโลหะ หรือวัสดุอื่นใดที่สำนักงานกลาง
ได้ตรวจสอบแล้วว่ามีคุณสมบัติที่ใช้แทนกันได้
(๑๓) เครื่องชั่งแบบโรเบอร์วัลและเบแรงเงอร์
(ก) เครื่องชั่งแบบโรเบอร์วัลและเบแรงเงอร์ คือ เครื่องที่มีคันชั่งยื่นออกไปจากฟัลครัมเท่า
กันทั้งสองข้าง โดยถาดชั่งหรือแท่นชั่งทั้งสองอยู่เหนือคันชั่ง
(ข) ถ้าคันชั่งหรือตัวเครื่องชั่งเป็นชนิดแฝดต้องเป็นราวดามอย่างน้อยสองอันที่รับถาดชั่ง
ต้องมั่นคงแข็งแรง เสากลางต้องทำให้ไม่สามารถบิดหรือหมุนเคลื่อนจากที่ได้ ที่ยึด ขอ
และห่วงในส่วนที่สัมผัสกับส่วนอื่นของเครื่องชั่งต้องทำด้วยโลหะแข็ง หินแก้ว หรือ
วัสดุอื่นใดที่สำนักงานกลางได้ตรวจสอบแล้วว่ามีคุณสมบัติที่ใช้แทนกันได้
(ค) ในกรณีที่เป็นเครื่องชั่งที่ทำให้เที่ยงโดยใช้บาแลนซิงบอกซ์ บาแลนซิงบอกซ์นั้นต้องติด
แน่นใต้ถาดชั่ง และมีความสามารถบรรจุวัตถุที่ทำให้เที่ยงได้ไม่เกินร้อยละหนึ่งของ
พิกัดกำลังสูงสุดของเครื่องชั่งนั้น และจะใส่หรือถอดได้ก็ต้องใช้เครื่องมือ
(ง) ถาดชั่งหรือแท่นชั่งต้องทำด้วยโลหะ วัสดุแข็ง หรือวัสดุอื่นใดที่สำนักงานกลางได้ตรวจ
สอบแล้วว่ามีคุณสมบัติที่ใช้แทนกันได้ และห้ามทาสีถาดชั่ง
(๑๔) เครื่องชั่งแบบสตีลยาร์ด
(ก) เครื่องชั่งแบบสตีลยาร์ด คือ เครื่องชั่งซึ่งฟัลครัมอยู่ค่อนไปข้างหนึ่งของคันชั่ง คันชั่ง
ทางด้านสั้นแขวนที่รองรับของชั่งไม่ว่าจะเป็นถาดหรือขอก็ตาม และทางด้านยาวมีขั้น
หมายมาตราและตุ้มพอยส์ เพื่อบอกอัตราน้ำหนัก เมื่อจะใช้ชั่งต้องห้อย แขวน หรือติด
ไว้กับสิ่งอื่นที่อยู่เหนือเครื่องชั่งซึ่งไม่ใช่เป็นส่วนของเครื่องชั่งนั้น
(ข) คันชั่งต้องทำด้วยโลหะ หรือวัสดุอื่นใดที่สำนักงานกลางได้ตรวจสอบแล้วว่ามี
คุณสมบัติที่ใช้แทนกันได้ และคันชั่งนั้นทางด้านยาวต้องตรง
(ค) ขั้นหมายมาตราชนิดขีดหรือฟันเลื่อยบนคันชั่งที่มีขนาดพิกัดกำลังตั้งแต่ ๑๐๐
กิโลกรัมลงมา ต้องทำไว้ข้างเดียวให้ได้ฉากกับคันชั่ง
(ง) เครื่องชั่งแบบสตีลยาร์ดต้องมีพิกัดกำลังตั้งแต่ ๑๐ กิโลกรัมขึ้นไป และต้องมีขั้นหมาย
มาตราที่ตั้งต้นด้วยขั้นหมายมาตราศูนย์
(๑๕) เครื่องชั่งแบบแท่นชั่ง
(ก) เครื่องชั่งแบบแท่นชั่ง คือ เครื่องชั่งที่มีส่วนรับน้ำหนักเป็นแท่นชั่งอยู่เหนือส่วนส่งผ่าน
น้ำหนัก
(ข) ที่คันชั่งของเครื่องชั่งนั้น นอกจากที่รองตุ้มถ่วงแล้ว ส่วนอื่นต้องไม่สามารถถอดออก
จากกันได้ง่าย
(ค) ในกรณีที่จะใช้ส่วนรับน้ำหนักอย่างอื่นที่ถอดได้แทนแท่นชั่งธรรมดา ส่วนรับน้ำหนัก
นั้นต้องเป็นส่วนสำคัญของเครื่องชั่ง ซึ่งถ้าไม่มีส่วนนี้แล้ว เครื่องชั่งจะไม่เที่ยง
(๑๖) เครื่องชั่งที่แสดงค่าเองไม่ได้ซึ่งมีลักษณะตามข้อ ๑๙ นั้นตราบใดที่นำมาประยุกต์ใช้งานได้
ต้องมีลักษณะตามที่กำหนดไว้ในส่วนนี้ทุกประการ
JUSLUME